Emperors of Equality Chhatrapati Shahu Maharaj Dr BR Ambedkar / समतेचे प्रणेते (Chhatrapati Shahu Maharaj, Dr. B.R. Ambedkar)

MPSC Top Secret Notes

भाग १: छत्रपती शाहू महाराज व सामाजिक लोकशाही

१. कोल्हापूर संस्थानातील ऐतिहासिक आरक्षण (१९०२)

राजर्षी शाहू महाराजांनी प्रशासनातील उच्चवर्णीय मक्तेदारी मोडून काढण्यासाठी क्रांतिकारी पावले उचलली.

• ५०% आरक्षण (२६ जुलै १९०२): शाहू महाराजांनी कोल्हापूर संस्थानात मागासवर्गीय आणि बहुजन समाजासाठी **५०% जागा राखीव ठेवण्याची** ऐतिहासिक घोषणा केली. आरक्षण लागू करणारे ते भारतातील पहिले राजे होते.
• प्राथमिक शिक्षण सक्तीचे (१९१७): त्यांनी आपल्या संस्थानात प्राथमिक शिक्षण मोफत आणि सक्तीचे (Free & Compulsory Education) केले.
• वसतिगृहांची साखळी: गरीब विद्यार्थ्यांना शिक्षणा