MPSC Core Engine Sync
Syncing Syllabus Matrix...
अभ्यासक्रम डेटाबेस समक्रमित होत आहे
Syncing Syllabus Matrix...
अभ्यासक्रम डेटाबेस समक्रमित होत आहे
PREMIUM ED-TECH RADAR // DEVICE STABLE VERSION
पश्चिमेकडील त्र्यंबकेश्वर-इगतपुरी भागात डोंगराळ तांबडी-तपकिरी माती (डोंगराळ तांबडी मृदा) आणि मध्य व पूर्वेकडील गोदावरी खोऱ्यात खोल सुपीक काळी कसदार रेगूर (कापसाची काळी मृदा).
गोदावरी नदी (उगम: त्र्यंबकेश्वर जवळील ब्रह्मगिरी पर्वतावर - दक्षिण भारताची गंगा / वृद्ध गंगा), गिरणा नदी (तापी नदीची सर्वात मोठी दक्षिण वाहिनी उपनदी), दारणा नदी (गोदावरीची उजव्या बाजूने मिळणारी उपनदी), कादवा नदी (गोदावरीची डाव्या बाजूने मिळणारी महत्त्वाची उपनदी), मोसम नदी (मालेगाव हे शहर या नदीकाठी वसलेले आहे), वैतरणा नदी (कोकणात पश्चिमेकडे वाहणारी, इगतपुरी तालुक्यात उगम पावणारी पश्चिमवाहिनी नदी)
No major economic deposits clustered.
साल्हेर शिखर (१५६७ मी - महाराष्ट्रातील दुसऱ्या क्रमांकाचे सर्वोच्च शिखर आणि सर्वोच्च उंचीवरील किल्ला), सप्तशृंगी शिखर (१४१６ मी - साडेतीन शक्तीपीठांपैकी अर्धे पीठ - सात शिखरांचा समूह), मुलहेर शिखर (१४७० मी - बागलाण रांगा), अंजनेरी डोंगर (१०८४ मी - हनुमान उगमस्थान मानले जाणारे धार्मिक क्षेत्र), कळसूबाई शिखर सरहद्द (१६४६ मी - अहमदनगर जिल्ह्यासोबत सामायिक कडा - ट्रेकिंग मुख्य मार्ग)
धुळे जिल्हा (उत्तरेकडील खान्देश सीमा रेषा), जळगाव जिल्हा (पूर्वेकडील पठारी सीमा भाग), छत्रपती संभाजीनगर जिल्हा (आग्नेय सरहद्द सीमा), अहमदनगर जिल्हा (दक्षिणेकडील नैसर्गिक आणि मैदानी बॉर्डर), ठाणे आणि पालघर जिल्हा (पश्चिमेकडील सह्याद्री डोंगराळ घाट माथा सीमा), गुजरात राज्य सरहद्द (वायव्य दिशेला लागून असलेली आंतरराज्य आंतरराष्ट्रीय सीमा रेषा)
त्र्यंबकेश्वर ज्योतिर्लिंग (भारतातील १२ पवित्र ज्योतिर्लिंगांपैकी एक आणि दर १२ वर्षांनी होणाऱ्या सिंहस्थ कुंभमेळ्याचे मुख्य ठिकाण), पांडवलेणी (नाशिक जवळील प्राचीन २४ बौद्ध कालीन कोरीव लेणी - हीनयान संप्रदायाचे ऐतिहासिक पुरावे), रामकुंड आणि काळाराम मंदिर (पंचवटी परिसर - महाकवी वाल्मिकी रामायणातील पंचवटी क्षेत्र), येवला पैठणी महोत्सव (पारंपरिक वस्त्रोद्योग आणि विणकाम संस्कृतीचे जतन)
उष्णकटिबंधीय दमट पानझडी वने (पश्चिमेकडील डोंगराळ भागात - सागवान, शिसम, बांबू), कोरडी काटेरी झुडपी वने (पूर्वेकडील कमी पावसाच्या पट्ट्यात - बाभळी, खैर, बोर)
Ambad & Satpur MIDC (प्रमुख ऑटोमोबाईल आणि इंजिनिअरिंग हब - Mahindra & Mahindra, Bosch, VIP), Sinnar MIDC (Musigaon - इलेक्ट्रॉनिक्स, सिन्नर विडी आणि फार्मास्युटिकल क्लस्टर), इंडिया सिक्युरिटी प्रेस (चलनी नोटा, पासपोर्ट आणि स्टॅम्प ड्युटी पेपर छापणारा आशियातील ऐतिहासिक एकमेव कारखाना), एकलहरे औष्णिक विद्युत केंद्र (Thermal Power Station - एकूण क्षमता ९१० मेगावॉट), हिंदुस्तान एरोनॉटिक्स लिमिटेड (HAL - ओझर येथे सुखोई लढाऊ आणि मिग विमानांची निर्मिती व दुरुस्ती केंद्र)
नाशिकची द्राक्षे (Nashik Grapes) - जागतिक भौगोलिक मानांकन निर्देशांक (GI Tag), लासलगावचा कांदा (Lasalgaon Onion - आशिया खंडातील सर्वात मोठी कांदा बाजारपेठ), नाशिक व्हॅली वाईन्स (Wine Capital of India - भारतातील एकूण वाइन उत्पादनापैकी ७०% पेक्षा जास्त वाटा)
गंगापूर धरण (गोदावरी नदीवर - भारतातील पहिले मातीचे धरण - सन १९५४), दारणा धरण (दारणा नदीवर - याच्या जलाशयाच्या पाण्याला 'लेक बील' म्हणतात), चणकापूर धरण (गिरणा नदीवर - ब्रिटीशकालीन जुने धरण), करंजवण धरण (कादवा नदीवर - सिंचनासाठी अत्यंत महत्त्वाचे), वाघाड धरण (कोलवण नदीवर - ओझर जवळ, भारतातील पहिले टेल-टू-टेलर सहकारी पाणी वाटप पद्धतीचे धरण)
नांदूर मध्यमेश्वर पक्षी अभयारण्य (निफाड तालुका - 'महाराष्ट्राचे भरतपूर' म्हणून ओळखले जाणारे अधिकृत आंतरराष्ट्रीय RAMSAR स्थळ), अनेर डॅम अभयारण्य सीमा बफर क्षेत्र (उत्तर खान्देश वन्यजीव कॉरिडोअर), कळसूबाई-हरिश्चंद्रगड अभयारण्य (अहमदनगर व नाशिक सीमावर्ती संरक्षित क्षेत्र)
NH-3 / नवीन NH-60 (मुंबई - नाशिक - धुळे - आग्रा राष्ट्रीय महामार्ग - वाहतूक व दळणवळण विभागातील महत्त्वाचा मार्ग), NH-50 / नवीन NH-60 (नाशिक - पुणे राष्ट्रीय महामार्ग - जोडणारा महत्त्वाचा औद्योगिक कॉरिडोअर), नाशिक - औरंगाबाद (छत्रपती संभाजीनगर) राज्य महामार्ग (खान्देश आणि मराठवाडा यांना जोडणारा दुवा)
ठाकर जमात (इगतपुरी, त्र्यंबकेश्वर व पेठ तालुक्यातील डोंगराळ भाग), कोळी महादेव (दुर्गम सह्याद्रीच्या उपशाखांमध्ये आणि किल्ले परिसरात वास्तव्य), वारली आणि कोकणा जमात (सुरगाणा, कळवण व बागलाण परिसर)
None Listed
गरम पाण्याचे झरे (Hot Water Springs): 'उन्हादेव' (मालेगाव तालुक्यात रामपुरा जवळ) येथे सल्फरयुक्त नैसर्गिक गरम पाण्याचे झरे आहेत, जे त्वचाविकारांवर अत्यंत गुणकारी मानले जातात., नाशिकचे भौगोलिक टोपणनाव: 'भारताची वाइन कॅपिटल' (Wine Capital of India), 'महाराष्ट्राचे कॅलिफोर्निया' आणि 'द्राक्षांचा जिल्हा'., केंद्रीय कांदा आणि लसूण संशोधन केंद्र (DOGR) राजगुरुनगरच्या सीमेला लागून निफाड (तळेगाव) येथे स्थित आहे., त्र्यंबकेश्वर जवळील 'कुशावर्त तीर्थ' हे गोदावरी नदीचे अधिकृत प्रवाह तीर्थ आणि कुंभमेळ्याचे मुख्य स्नान क्षेत्र मानले जाते.